İş emri nedir, nasıl yazılır? (örnekli)
Atölyeye giden talimatın alanları örnek tabloyla, teklif ile siparişten farkı, aşama takibi ve iş emri açıldıktan sonra gelen değişikliğin yönetimi.
· 7 dakikalık okuma
İş emri, atölyeye “ne yapılacak, kaç tane, nasıl ve ne zamana” sorularının yazılı cevabıdır. Satış tarafında anlaşılan her şey, üretimde çalışan kişiye bu belgeyle ulaşır. Müşteriyle hiç konuşmamış bir usta, yalnızca iş emrine bakarak doğru ürünü üretebiliyorsa iş emri iyi yazılmış demektir.
Bu yazıda iş emrinde hangi alanların olması gerektiğini örnek bir tabloyla, teklif ve siparişle ilişkisini, atölyede aşama takibini ve en çok hata çıkan yer olan değişiklik yönetimini anlatıyoruz.
Teklif, sipariş, iş emri: üç ayrı belge
Üçü sık karıştırılır, çünkü çoğu zaman aynı bilgiyi taşırlar. Farkları kime hitap ettikleri ve ne işe yaradıklarıdır.
| Belge | Kime | Ne söyler | Fiyat var mı |
|---|---|---|---|
| Teklif | Müşteriye | “Bunu, bu koşullarla, bu fiyata yapabiliriz.” Henüz kabul edilmemiş bir öneri. | Evet |
| Sipariş | İşletmenin kendisine | “Müşteri kabul etti.” Tutar, ödeme planı ve teslim tarihi kesinleşir. | Evet |
| İş emri | Atölyeye | “Bunu, bu ölçüde, bu tarihe kadar üret.” Üretim talimatı. | Genellikle hayır |
Akış her zaman aynı yöndedir: teklif onaylanır, siparişe döner, sipariş iş emrini doğurur. Teklif aşamasında müşteriye neyin sorulması gerektiğini teklif kontrol listesinde topladık. O listede netleşen her bilgi, sonunda iş emrinde bir alana karşılık gelir.
İş emrinde hangi alanlar olmalı (örnek)
Aşağıdaki örnek, bir mobilya atölyesine giden tek kalemli bir iş emri. Kendi işinize göre alan ekleyip çıkarabilirsiniz, ama ilk sekiz satır hemen her üretim işinde gerekir.
| Alan | Örnek | Neden önemli |
|---|---|---|
| İş emri no | İE-2026-118 | Atölyede ve telefonda işin adı budur; “Ayşe Hanım’ın masası” değil. |
| Bağlı sipariş no | SP-2026-204 | Soru çıkınca satış tarafının bakacağı kayıt. |
| Ürün / model | Yemek masası, model “Ova” | Katalogdaki adıyla; müşterinin tarifiyle değil. |
| Adet | 1 | Takımlarda her parça ayrı satır olmalı (1 masa, 6 sandalye). |
| Ölçü | 180 × 90 × 76 cm (U × G × Y) | Birim ve sıra yazılmazsa 90 cm genişlik, 90 cm yükseklik okunabilir. |
| Malzeme | Masif meşe tabla, metal ayak | Aynı model farklı malzemeyle başka bir ürün olur. |
| Renk / yüzey | Tabla doğal yağ, ayak antrasit mat | Varsa renk kodu; “koyu gri” üç ustaya üç farklı ton demektir. |
| Termin | 30.10.2026 | Atölyenin bitirmesi gereken gün; müşteriye verilen teslim gününden önce olmalı. |
| Özel not | Köşeler 1 cm pah, kablo deliği yok | Standart dışı her istek burada, tek tek. |
| Ek | Ölçü krokisi, renk numunesi fotoğrafı | Bir çizim çoğu zaman üç satır açıklamadan daha az yanlış anlaşılır. |
| Sevk şekli | Monteli değil, demonte paket | Paketleme ve nakliye hazırlığını belirler. |
| Hazırlayan / tarih | Mehmet, 16.10.2026 | Soru çıkınca kime sorulacağı belli olur. |
İş emrinde fiyat olmalı mı?
Çoğu işletmede olmaz. Atölyenin işi doğru ürünü zamanında çıkarmaktır; satış fiyatı bu işe bir şey katmaz, üstelik paylaşılmak istenmeyen bir bilgidir. Fiyat siparişte kalır, iş emri yalnızca üretim bilgisini taşır.
İyi bir iş emri nasıl yazılır: beş kural
- Her alan tek anlam taşır. Renk alanına renk, nota not yazılır. “Renk: beyaz ama müşteri belki gri der” bir iş emri değil, bir soru işaretidir.
- Ölçü kesinleşmeden iş emri açılmaz. Ölçü alınmayı bekliyorsa iş “beklemede” kalır. Tahmini ölçüyle başlanan iş, kesilmiş malzemeyle biter.
- Bilgi elle yeniden yazılmaz. Teklifte ya da siparişte yazılan bilgi iş emrine kopyalanarak değil, aktarılarak geçmeli. Her yeniden yazma bir yazım hatası fırsatıdır.
- Termin gerçekçi ve ayrı tutulur. Müşteriye söylenen teslim günü ile atölyenin termini aynı gün olursa en küçük aksaklık teslimi kaçırır.
- Geçerli olan tek bir sürüm vardır. Atölyede iki farklı kâğıt dolaşıyorsa yanlış olanın üretilme ihtimali yarı yarıyadır.
Çok kalemli siparişte iş emri
Bir yemek odası takımı tek sipariştir ama atölyede çoğu zaman tek iş değildir: masa ayrı tezgâhta, sandalyeler ayrı tezgâhta, döşeme ayrı kişide yapılır. Burada iki yol var. Siparişteki her kalem için ayrı iş emri açabilir ya da tek iş emrinde kalemleri satır satır yazabilirsiniz.
Kalemler aynı atölyede, aynı sırayla ve birlikte üretiliyorsa tek iş emri yeterlidir. Farklı istasyonlarda, farklı sürelerde üretiliyorsa ayrı iş emri daha iyi çalışır: sandalyeler boyadayken masanın hâlâ kesimde olduğunu görürsünüz. Hangisini seçerseniz seçin, her iş emri aynı sipariş numarasını taşımalı; teslim, takımın son parçası hazır olunca yapılır.
Termin nasıl belirlenir
Termin, müşteriye söylenen teslim tarihinden geriye doğru hesaplanır. Nakliye ve montaj için gereken günleri, boya gibi bekleme gerektiren adımları ve atölyedeki mevcut iş yükünü düşünün. Ardından araya birkaç günlük pay bırakın. Malzeme dışarıdan geliyorsa tedarikçinin verdiği tarih kesinleşmeden müşteriye teslim tarihi vermeyin.
Atölyede aşama takibi
İş emri yazıldıktan sonra soru değişir: bu iş şu an nerede? Birçok atölyede bunun cevabı bir beyaz tahtada, bir duvar panosunda ya da ustanın aklındadır. Satış tarafı müşteriye bilgi vermek için atölyeyi arar, usta işi bırakıp bakar.
Daha düzenli yol, her iş emrini bir kart gibi düşünüp aşamalar arasında taşımaktır. Bir mobilya üreticisinde aşamalar örneğin şöyle olabilir:
- Beklemede: sipariş alındı, ölçü ya da malzeme bekleniyor, üretim sırasında.
- Üretim: kesim, montaj, döşeme gibi asıl iş.
- Boya: yüzey işlemi; ayrı bir istasyon ve ayrı bir süre olduğu için ayrı aşama.
- Sevkiyat: paketlendi, teslime hazır ya da yolda.
Aşama sayısı işinize göre değişir. Önemli olan her aşamanın atölyede gerçekten ayrı bir adım olması ve kartın o adım bittiğinde taşınmasıdır. Kartlar termin tarihine göre sıralandığında, geciken iş kimse sormadan görünür.
Pratik ipucu
Aşamayı taşımayı ustanın işi yapın, satışçının değil. Panoyu işi yapan kişi güncellemezse pano bir gün geriden gelir ve kimse ona güvenmez. Bunun için de taşımanın bir tık kadar kolay olması gerekir.
Basılı mı, ekranda mı?
Basılı iş emri atölyede hâlâ en yaygın yöntemdir ve bir avantajı vardır: ustanın tezgâhında, ürünün yanında durur. Dezavantajı, değiştiğinde güncellenmemesidir. Ekranda takip edilen iş emri her zaman son hâlidir ama atölyede bir ekran ya da tablet gerektirir. Pek çok işletme ikisini birlikte kullanır: takip ekranda yapılır, tezgâhta ürünün yanında basılı bir kopya durur. Bu durumda basılı kopyanın üzerinde hangi tarihte basıldığı yazmalı; ekrandaki tarihle uyuşmuyorsa kâğıt eskidir.
Değişiklik yönetimi: en çok hata burada çıkar
Müşteri iş emri açıldıktan sonra fikrini değiştirebilir: renk, ölçü, adet. Bu normaldir; sorun değişikliğin atölyeye nasıl ulaştığıdır. Telefonda söylenen ve kimsenin yazmadığı bir değişiklik, en sık rastlanan yeniden üretim sebebidir.
Basit bir düzen bu hatanın çoğunu önler:
- Önce aşamaya bakın. İş “beklemede” ise değişiklik genellikle serbesttir. “Üretim” ya da “boya” aşamasındaysa malzeme ve süre etkisini müşteriye söyleyin.
- Değişikliği yazılı onaylatın. Yeni renk ya da ölçü, müşterinin yazılı onayıyla kesinleşsin; fiyat ya da teslim tarihi değişiyorsa onu da aynı mesajda yazın.
- İş emrini güncelleyin ve not düşün. Örneğin: “17.10: ayak rengi antrasitten beyaza değişti, müşteri yazılı onayladı.” Neyin, ne zaman, neden değiştiği iş emrinin üzerinde kalsın.
- Eski kâğıdı toplayın. Basılı iş emri kullanıyorsanız eski sürümü atölyeden alın. Ekranda takip ediyorsanız herkes zaten son hâli görür.
- Termini yeniden kontrol edin. Değişiklik süreyi uzatıyorsa yeni termini iş emrine ve müşteriye aynı anda bildirin.
İş emri takibi bir programla nasıl yapılır
Kâğıt ve beyaz tahta küçük bir atölyede uzun süre iş görür. Zorlandığı yer, iş emri sayısının arttığı, birden fazla kişinin bilgi girdiği ve müşterinin “siparişim ne oldu” diye sık sorduğu noktadır.
Kokpit AI’da onaylanan teklif tek tuşla siparişe döner ve sipariş kendiliğinden iş emri açar. Müşterinin teklif onaylarken yaptığı seçimler (renk, kumaş, ölçü gibi) sipariş satırının notuna, oradan iş emrine geçer; kimse yeniden yazmaz. İş emirleri üretim panosunda aşamalar arasında sürüklenerek taşınır. Aşamalar sektör şablonundan gelir ve şirket kendi listesini tanımlayabilir. Termini geçmiş iş kırmızı, üç günden yakın olan turuncu görünür. Üretim rolündeki kullanıcı yalnızca panoyu görür; kâğıtla çalışan atölye için iş emrinin PDF çıktısı alınır ve bu çıktı fiyat taşımaz. İsterseniz aşama değiştiğinde müşteriye WhatsApp’tan bilgi gider; bunun hangi koşullarda çalıştığını sipariş durum bildirimi yazısında anlattık.
Teklif ve üretim panosu Premium pakettedir (16.10.2026 itibarıyla 8.000 ₺/ay, KDV dahil; güncel fiyat paketler sayfasında). Üretici bir işletmenin teklif, sipariş ve üretimi nasıl birlikte kullandığını üretici firmalar sayfasında görebilirsiniz.