Teklif verirken müşteriye ne sorulmalı?
Teklifte netleşmeyen her ayrıntı üretimde hataya dönüşür. Sorulacaklar listesi, örnek teklif tablosu, gönderim mesajı, revizyon ve takip düzeni.
· 8 dakikalık okuma
Güncellendi: 19 Ekim 2026. Örnek teklif tablosu, teklifle giden mesaj örneği, revizyon ve takip bölümleri ile sık yapılan hatalar eklendi.
Üretim yapan bir işletmede teklif, sadece fiyat bildirmek değildir. Teklifte netleşmeyen her ayrıntı ya üretimde hataya ya da teslimde tartışmaya dönüşür. “Ben mavi demiştim”, “montaj dahil değil miydi” gibi konuşmaların çoğu, teklif aşamasında sorulmamış bir sorudan doğar.
Aşağıdaki liste, teklif hazırlamadan önce müşteriye sorulması gerekenleri toplar. Her sektörde hepsi geçerli olmayabilir; kendi işinize göre kısaltıp bir şablon hâline getirin. Hazır bir başlangıç isterseniz teklif şablonu sayfasına bakabilirsiniz.
Eksik sorulan sorunun maliyeti
Yanlış renkte boyanmış bir ürün, yeniden üretim demektir: malzeme, işçilik ve en önemlisi kaybedilen teslim tarihi. Üstelik hatanın kimde olduğu çoğu zaman belirsizdir, çünkü karar bir telefon görüşmesinde ya da mesajın ortasında verilmiştir. Yazılı ve müşterinin onayladığı bir seçim, bu belirsizliği ortadan kaldırır.
Bir de zaman maliyeti var. Eksik bilgiyle hazırlanan teklif çoğu zaman ikinci, üçüncü kez yeniden yazılır; her turda müşteri biraz daha bekler ve başka firmalara bakmaya başlar. İlk teklifte doğru soruları sormak hem hatayı hem bu bekleme süresini kısaltır.
Teklif öncesi kontrol listesi
Ürünün kendisi
- Model ya da ürün kodu (katalogdaki adıyla, müşterinin kendi tarifiyle değil)
- Adet
- Ölçü: standart mı, özel mi? Özelse kim ölçecek?
- Renk ve yüzey (boya, kaplama, kumaş) ve varsa renk kodu
- Malzeme tercihi ya da kalite sınıfı
Teslim ve kurulum
- İstenen teslim tarihi ve bu tarihin esnek olup olmadığı
- Teslim adresi ve kat, asansör gibi erişim koşulları
- Nakliye kimde, ücreti teklife dahil mi?
- Montaj ya da kurulum gerekiyor mu, dahil mi?
Ticari koşullar
- Fiyatların KDV dahil mi hariç mi gösterileceği
- Ödeme şekli: peşin, peşinat + kalan, taksit
- Teklifin geçerlilik süresi
- Fatura bilgileri: şahıs mı şirket mi, vergi numarası
Pratik ipucu
Teklifin geçerlilik süresini mutlaka yazın. Malzeme fiyatı değişen işlerde süresiz bir teklif, üç ay sonra eski fiyatla gelen bir siparişe dönüşebilir.
Soruyu müşteriye sormanın en iyi yolu
Bu soruları telefonda tek tek sormak hem uzun sürer hem de cevaplar yine kayıt dışı kalır. Daha iyi yol, seçimi müşterinin kendisinin yapması: teklifle birlikte “hangi renk”, “montaj istiyor musunuz” gibi soruları gönderin, müşteri onaylarken seçsin. Böylece seçim, onayla aynı anda ve yazılı olarak gelir.
Sektöre göre eklenecek sorular
Genel liste her işte işe yarar, ama her sektörün kendine özgü bir iki sorusu vardır. Bu sorular çoğu zaman en pahalı hatayı önleyen sorulardır.
| Sektör | Ek soru | Neden |
|---|---|---|
| Mobilya | Kapı ve merdiven ölçüsü, montaj yeri | Ürün yapılır ama içeri girmez |
| Tekstil ve döşeme | Kumaş müşteriden mi, sizden mi? Numune görüldü mü? | Ekranda görülen renk ile kumaşın rengi farklıdır |
| Baskı ve reklam | Tasarım dosyası kimde, son onayı kim verecek? | Yanlış dosya basılırsa iş baştan yapılır |
| Metal ve imalat | Teknik çizim var mı, tolerans ne? | “Aynısından” tarifi üretimde yetmez |
| Toptan satış | Teslim tek seferde mi, parça parça mı? | Sevkiyat ve faturalama buna göre değişir |
Mobilya ve özel ölçülü işlerde siparişin teklif sonrası nasıl izleneceğini mobilya sipariş takibi yazısında ayrıca anlattık.
Örnek teklif: hangi satırlar olmalı
Kontrol listesindeki cevaplar teklifte görünür bir yere yazılmalı. Aşağıdaki örnek, özel ölçülü mobilya satan bir işletmenin teklifinden kısaltılmış bir gövdedir; rakamlar yalnızca örnektir.
| Kalem | Adet | Birim fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| Yemek masası, 180 × 90 cm, ceviz kaplama | 1 | 18.000 ₺ | 18.000 ₺ |
| Sandalye, kumaş: gri keten (kod GK-12) | 6 | 2.500 ₺ | 15.000 ₺ |
| Nakliye ve montaj, 3. kat, asansörlü | 1 | 1.500 ₺ | 1.500 ₺ |
| Ara toplam (KDV hariç) | 34.500 ₺ |
Tablonun altına şu satırlar gelir:
- KDV oranı ve tutarı, ardından genel toplam
- Ödeme şekli: örneğin yüzde 30 peşinat, kalan teslimde ya da taksit planı
- Teslim süresi: onay ve peşinattan sonra kaç iş günü
- Geçerlilik: teklifin hangi tarihe kadar geçerli olduğu
- Dahil olmayanlar: örneğin eski mobilyanın sökümü, duvara sabitleme
- Teklif numarası ve sürümü: örneğin T-2026-041, sürüm 1
“Dahil olmayanlar” satırı en çok atlanan satırdır ve teslim günü çıkan tartışmaların önemli bir kısmı buradan doğar. Bir şeyin dahil olmadığını yazmak, müşteriye sormadan varsaymaktan her zaman daha az sorun çıkarır.
Teklifle birlikte giden mesaj
Teklif PDF’i ya da bağlantısı tek başına gitmesin; kısa bir mesaj, müşterinin neye bakması gerektiğini söyler ve cevap vermeyi kolaylaştırır:
Örnek mesaj
Merhaba [Ad] Hanım, konuştuğumuz [ürün] için teklifimiz ekte. Toplam [tutar] ₺, KDV dahil. Teslim, onay ve peşinattan sonra [süre] iş günü. Teklif [tarih] tarihine kadar geçerli. Renk ve kumaş seçiminizi teklifin üzerinde işaretlerseniz üretime aynen geçer. Sorunuz olursa buradan yazmanız yeterli.
Mesajdaki tutar, süre ve tarih teklifteki rakamlarla birebir aynı olmalı. Mesajı tekliften kopyalayın; iki ayrı yerde yazılan rakam er geç birbirinden ayrılır. Mesajı da teklifi hazırlayan kişi göndersin, müşteri soruyu kime soracağını bilsin.
Teklif değişirse: revizyonu karıştırmayın
Pazarlıkta teklif iki üç kez değişir: adet azalır, kumaş değişir, indirim istenir. Her değişiklikte aynı numaranın yeni bir sürümünü çıkarın ve eski sürümü geçersiz sayın. Aksi hâlde müşterinin elinde iki PDF olur ve hangisinin onaylandığı tartışma konusu olur.
- Teklif numarası aynı kalsın, sürüm numarası artsın.
- Yeni sürümde neyin değiştiğini mesajda tek cümleyle yazın.
- Telefonda verilen indirimi yazılı sürüme geçirmeden onay istemeyin.
- Geçerlilik süresini yeni sürümün tarihinden yeniden başlatın.
Gönderdikten sonra: takip
Gönderilen teklifin büyük kısmı kendiliğinden geri dönmez. Müşteri teklifi açmış, başka bir firmayla karşılaştırıyor ya da sadece unutmuş olabilir. Basit bir takip düzeni kurun:
- Teklifin açılıp açılmadığını öğrenin; açılmadıysa ulaşıp ulaşmadığını sorun.
- Açılmış ama cevap gelmemişse birkaç gün içinde kısa bir soru sorun: “aklınıza takılan bir nokta var mı?”
- Geçerlilik bitmeden önce son bir kez hatırlatın.
- Reddedilirse sebebini sorun ve not edin: fiyat mı, süre mi, başka firma mı.
Son madde küçük görünür ama birkaç ay sonra en değerli bilgiye dönüşür. Kaybedilen tekliflerin çoğu aynı sebepten gidiyorsa, örneğin hep teslim süresi yüzünden, sorun fiyatta değil planlamadadır. Bunu ancak sebepleri düzenli yazdıysanız görebilirsiniz.
Hangi teklifin hangi aşamada olduğunu müşteri ve fırsat bazında görmek, satış hattının işidir. Gelen talebin ilk mesajdan teklife nasıl ilerlediğini lead yönetimi yazısında anlattık.
Sık yapılan altı hata
- Geçerlilik süresi yok. Malzeme fiyatı değiştiğinde eski teklif hâlâ geçerliymiş gibi kullanılır.
- KDV belirsiz. “18.000 ₺” yazan teklifte KDV’nin dahil olup olmadığı yazmıyorsa iki taraf farklı rakamı hatırlar.
- “Yaklaşık” ölçü. Özel ölçülü işte ölçüyü kimin, ne zaman alacağı yazılmazsa üretim tahminle başlar.
- Nakliye ve montaj hakkında sessizlik. Yazılmayan hizmet, müşterinin gözünde dahildir.
- Sürüm karışıklığı. Aynı işin iki PDF’i dolaşır, onaylanan eski olanıdır.
- Onayı mesajın içinde bırakmak. “Tamam” yazısı bir sohbetin ortasında kalır, neyin onaylandığı sonradan bulunamaz.
Proforma ile teklif arasındaki fark
İkisi sık karıştırılır. Teklif, müşteriye sunulan ve henüz kabul edilmemiş bir öneridir; müşteri pazarlık edebilir, reddedebilir. Proforma fatura ise anlaşılan satışın ön faturasıdır: müşterinin ödeme yapması ya da kendi tarafında onay alması için düzenlenir. Proforma resmî fatura yerine geçmez ve muhasebe kaydı doğurmaz; mal ya da hizmet teslim edildiğinde asıl fatura ayrıca kesilir. e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki farkı e-Fatura ve e-Arşiv farkı yazısında anlattık.
Onaydan sonra
Onaylanan teklifteki bilgiler siparişe ve oradan üretime eksiksiz geçmeli. Bilgiyi elle yeniden yazmak, teklif aşamasında kazanılan netliği kaybettirir. Seçimlerin sipariş notuna ve iş emrine otomatik aktarılması bu yüzden önemli. Atölyeye giden belgede hangi alanların olması gerektiğini iş emri nedir yazısında, müşteriye siparişin hangi aşamada olduğunu nasıl bildireceğinizi sipariş durum bildirimi yazısında, teklifte anlaşılan taksitlerin nasıl izleneceğini alacak takibi yazısında anlattık.
Kokpit AI’da teklif nasıl çalışıyor
Kokpit AI’da teklif ürün kataloğundan hazırlanır; fiyat katalogdan gelir, KDV ve toplam kendiliğinden hesaplanır. Teklif bir bağlantıyla WhatsApp ya da e-posta ile gönderilir ve müşteri bağlantıyı açtığında teklifi hazırlayan kişiye bildirim düşer. Teklife renk, kumaş ya da ölçü gibi sorular ekleyebilirsiniz; müşteri teklif üzerinde seçim yapar ve onaylar, onay tarih, saat ve teklifin o anki hâliyle kaydedilir. Onaylanan teklif tek tuşla siparişe döner ve seçimler iş emrine geçer. Siparişten PRF- serisiyle numaralanan proforma da üretilir; proforma e-Fatura sağlayıcısına gönderilmez.
WhatsApp’ta Meta’nın 24 saat kuralı geçerlidir: müşteri son 24 saat içinde size yazmadıysa teklif bağlantısını WhatsApp’tan gönderemezsiniz, e-posta kullanırsınız. Teklif ve proforma Premium pakettedir; Lite pakette sipariş, taksit planı ve kasa vardır ama teklif modülü yoktur. Taksitlerin vadesi ve tahsilatı kasa ve alacak tarafında izlenir. Güncel fiyatlar paketler sayfasında.