İçeriğe geç

e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki fark

İkisi de elektronik fatura; fark faturayı kime kestiğinizde ortaya çıkıyor. Ayrım, örnek durumlar, internetten satış kuralları ve sık hatalar.

· 8 dakikalık okuma

Güncellendi: 19 Ekim 2026. Tablo genişletildi, örnek durumlar, internetten satış ve irsaliye kuralları, sık yapılan hatalar eklendi; tüm mevzuat bilgisi GİB’in yayımladığı tebliğ metninden kaynaklı hâle getirildi.

KOBİ’lerin e-Fatura’ya geçerken en çok karıştırdığı konu, e-Fatura ile e-Arşiv Fatura arasındaki farktır. İkisi de elektronik faturadır ve aynı programdan kesilir; fark, faturayı kime kestiğinizde ortaya çıkar. Bu yazıda ayrımı, kimin hangisini keseceğini ve geçiş sırasında dikkat edilmesi gerekenleri özetliyoruz.

19.10.2026 itibarıyla

Bu yazıdaki kurallar, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) yayımladığı 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği’nin güncel metninden alınmıştır. Yazı genel bilgi verir, mali danışmanlık değildir. Mevzuat değişebilir; kendi durumunuz için mali müşavirinize ve GİB’in e-Fatura mevzuat sayfasına başvurun.

e-Fatura ve e-Arşiv: kısa tanım

e-Fatura, GİB’in e-Fatura sistemine kayıtlı iki mükellef arasında düzenlenen ve yine bu sistem üzerinden gönderilip alınan faturadır. e-Arşiv Fatura ise sisteme kayıtlı olmayan alıcılara, yani kayıtlı olmayan şirketlere ve bireysel müşterilere düzenlenen elektronik faturadır.

e-Faturae-Arşiv Fatura
Alıcıe-Fatura sistemine kayıtlı bir mükellefSisteme kayıtlı olmayan şirket ya da bireysel müşteri
İletimGİB’in e-Fatura sistemi üzerinden alıcıyaAlıcının talebine göre kâğıt ya da elektronik ortamda (ör. e-posta)
GİB’e ulaşmasıFatura zaten GİB sistemi üzerinden giderDüzenleyen ya da entegratörü, e-Arşiv raporunu GİB sistemine aktarır
Saat ve dakikaGösterilirse kâğıt çıktısı belirli şartlarla irsaliye yerine geçebilirDüzenleme tarihi yanında saat ve dakika zorunlu
Kim kesere-Fatura mükellefie-Arşiv uygulamasına dahil olan mükellef ya da GİB portalını kullanan

Kısacası: e-Fatura mükellefiyseniz ve karşı taraf da sisteme kayıtlıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv Fatura kesersiniz. Aynı gün içinde ikisini birden kesmeniz olağandır. Kaynak: 509 Sıra No.lu tebliğ, bölüm IV.2.1, V.5.1, V.5.2 ve V.8.

Aynı belge, farklı yol

e-Arşiv Fatura yeni bir belge türü değildir. Tebliğe göre kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliğe sahiptir; alıcıya kâğıt olarak verilen ya da elektronik ortamda iletilen hâli faturanın aslı, düzenleyende elektronik olarak saklanan hâli ikinci nüshasıdır (bölüm IV.2.1). Elektronik ortamda iletilen e-Arşiv faturanın ayrıca kâğıda basılması gerekmez (bölüm V.5.2).

e-Fatura’da durum daha katıdır: tebliğe göre format ve standarda uygun düzenlenmeyen ya da düzenlense bile GİB’in e-Fatura sistemi üzerinden gönderilmeyen bir belge, e-Fatura hükmünde değildir (bölüm V.5.1). Yani kayıtlı bir alıcıya PDF’i e-postayla göndermek e-Fatura göndermek anlamına gelmez.

Karşı tarafın kayıtlı olup olmadığı nasıl anlaşılır

GİB, e-Fatura sistemine kayıtlı kullanıcıların güncel listesini ebelge.gib.gov.tr üzerinde yayımlar ve kullandığınız entegratör ya da ön muhasebe programı bu listeyi vergi numarasıyla sorgular. Fatura keserken doğru türü seçmenin en güvenli yolu, bu kontrolü elle değil program üzerinden, her faturada yeniden yapmaktır: müşteri geçen ay kayıtlı değilken bu ay kayıtlı olabilir.

Örnek durumlar: hangi faturayı kesersiniz

Siz e-Fatura mükellefi olan bir şirket olun. Aynı hafta içinde karşılaşabileceğiniz durumlar ve kesilecek belge:

AlıcıKesilecek belgeNot
e-Fatura’ya kayıtlı bir limited şirkete-FaturaGİB sistemi üzerinden gönderilir.
Kayıtlı olmayan bir şahıs işletmesie-Arşiv FaturaVergi numarası ve vergi dairesi faturada yer alır.
Bireysel müşteri, mağazadan alışverişe-Arşiv FaturaKâğıt ya da elektronik, müşterinin talebine göre.
Bireysel müşteri, web sitenizden siparişe-Arşiv FaturaElektronik iletmek zorunlu, ek alanlar gerekir (aşağıda).
Geçen ay kayıtlı değildi, bu ay kayıtlıe-FaturaTür, fatura kesildiği andaki duruma göre belirlenir.

e-Fatura mükellefi değilseniz tablo daha kısadır: kestiğiniz elektronik belge e-Arşiv Fatura’dır. Tebliğin IV.2.4.3 bölümüne göre bilanço esasına göre defter tutan mükellefler 1.1.2026’dan itibaren faturalarını tutarına bakılmaksızın e-Arşiv olarak düzenler; basit usul ve işletme hesabı esasında bu tarih 1.1.2027’dir. Ayrıntılar e-Fatura zorunluluğu yazısında.

Kim e-Fatura’ya geçmek zorunda

19.10.2026 itibarıyla tebliğe göre 2022 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükellefler, izleyen yılın yedinci ayının başından itibaren e-Fatura’ya geçmek zorundadır. İnternetten satış yapanlar ile gayrimenkul ve motorlu taşıt işi yapanlarda eşik 500 bin TL’dir; bazı sektörlerde ise zorunluluk cirodan bağımsızdır (bölüm IV.1.4 ve IV.1.5). Eşiğin altında kalanlar isterse gönüllü olarak geçebilir. e-Fatura’ya geçen mükellef aynı süre içinde e-Arşiv Fatura uygulamasına da geçer (bölüm IV.2.4.1). Sektör tablosu ve geçiş tarihi hesabı için e-Fatura zorunluluğu: kimler, ne zaman yazısına bakın.

Geçiş için gerekenler

  1. Mali mühür ya da e-imza. Faturayı imzalamak için gerekir. Özel entegratör kullanıyorsanız çoğu zaman entegratör bu süreci yönetir.
  2. Kullanım yöntemi seçimi. GİB portalı, özel entegratör ya da kendi sisteminizle doğrudan entegrasyon. KOBİ’lerin büyük kısmı özel entegratör üzerinden çalışan bir ön muhasebe programı kullanır.
  3. Başvuru. Seçilen yönteme göre GİB’e ya da entegratöre başvuru yapılır.
  4. Kontör. Entegratörler genellikle fatura başına kontör düşer. Bakiye bittiğinde fatura kesilemez; bakiyeyi takip edin.
  5. Müşteri kartları. Unvan, vergi dairesi ve vergi numarası eksik olan müşterileri geçişten önce tamamlayın. e-Arşiv faturada da müşterinin adı ya da unvanı ile varsa vergi dairesi ve vergi numarası yer alır (bölüm IV.2.3).

İnternetten satışta e-Arşiv

İnternet üzerinden mal ve hizmet satan e-Arşiv kullanıcısı, bu satışların faturasını elektronik ortamda iletmek zorundadır. Tebliğin IV.2.4.5 bölümüne göre bu faturalarda “Bu satış internet üzerinden yapılmıştır.” ifadesi ile şu bilgiler bulunmalıdır:

  • Satışın yapıldığı web adresi,
  • ödeme şekli ve ödeme tarihi,
  • mal satışında gönderiyi taşıyanın adı soyadı ya da unvanı ile VKN/TCKN bilgisi,
  • malın gönderildiği ya da hizmetin ifa edildiği tarih,
  • iade bölümü: iade edenin adı, adresi, imzası ve iade edilen malın bilgileri.

Müşteri malı iade etmek isterse faturanın çıktısını alır, iade bölümünü doldurup imzalar ve malla birlikte geri gönderir; bu belge satıcının düzenleyeceği gider pusulasının yerine geçer. Alıcı e-Fatura kullanıcısıysa aynı bilgiler, iade bölümü hariç, e-Fatura’da yer alır. Programınızın bu alanları desteklediğinden emin olun.

Malla birlikte giden belge

Fatura ile irsaliye ayrı belgelerdir. Tebliğe göre sevk sırasında malın yanında sevk irsaliyesi, irsaliye yerine geçen e-Arşiv Fatura çıktısı ya da ÖKC fatura bilgi fişi bulunmalıdır (bölüm V.5.2). Malın yanında kâğıt olarak verilen e-Arşiv Fatura, şu dört şart birlikte sağlanırsa irsaliyeli fatura yerine kullanılabilir: düzenleme saati ve dakikası gösterilir, fatura malın teslimi anında düzenlenir, çıktıya “İrsaliye yerine geçer.” yazılır ve çıktı satıcı ya da yetkilisi tarafından imzalanır. e-İrsaliye’nin ne olduğunu ve kimin kullanmak zorunda olduğunu e-İrsaliye nedir yazısında anlattık.

Ekip için kısa kural kartı

Faturayı kesen kişi çoğu zaman satışı yapan kişi değildir. Ayrımı herkesin aynı şekilde uygulaması için her rolün bilmesi gereken tek cümle:

  • Satış: müşterinin unvanını, vergi dairesini ve vergi numarasını sipariş anında eksiksiz alır.
  • Faturayı kesen: türü kendisi seçmez; programın sorgusuna bırakır.
  • İnternet siparişlerini yöneten: web adresi, ödeme şekli ve ödeme tarihi bilgisinin siparişte kayıtlı olduğundan emin olur.
  • Sevkiyat: malın yanında irsaliye ya da irsaliye yerine geçen belge olmadan araç yola çıkmaz.
  • Muhasebe: kontör bakiyesini ve e-Arşiv raporlarının entegratör üzerinden düzenli gittiğini ayda bir kontrol eder.

Sık yapılan hatalar

  • Türü müşteri kartına bir kez yazıp bırakmak. Müşteri sonradan e-Fatura’ya geçebilir. Sorgu her faturada yeniden yapılmalı.
  • Kayıtlı alıcıya e-Arşiv kesmek. Alıcı sisteme kayıtlıysa fatura e-Fatura olarak düzenlenip GİB sistemi üzerinden gönderilmelidir.
  • PDF’i e-postayla göndermeyi e-Fatura sanmak. GİB sistemi üzerinden gitmeyen belge e-Fatura hükmünde değildir.
  • İnternet satışlarında ek alanları boş bırakmak. Web adresi, ödeme şekli ve tarihi gibi bilgiler zorunludur.
  • Kontörü takip etmemek. Bakiye bittiği gün fatura kesilemez; ay sonu yoğunluğunda bu iş durdurur.
  • Sipariş bilgisini fatura programına elle yeniden yazmak. Her elle aktarım, yanlış tutar ya da yanlış vergi numarası için yeni bir fırsattır.

CRM’den fatura kesmenin farkı

Faturayı ayrı bir programda kesmek, sipariş bilgisini ikinci kez yazmak demektir: müşteri adı, vergi numarası, ürünler, tutarlar. Her elle aktarım yeni bir hata fırsatıdır. Siparişin bulunduğu yerden, bağlı ön muhasebe sistemi üzerinden fatura kesmek bu adımı ortadan kaldırır ve faturanın hangi siparişe ait olduğu kayıtlı kalır.

Kokpit AI Paraşüt ile bağlanır: satış faturası sipariş üzerinden oluşturulur, alıcının vergi numarasına göre e-Fatura ya da e-Arşiv türü seçilir ve kontör bakiyesi azaldığında panelde uyarı görünür. Fatura kendiliğinden kesilmez; kesme kararı sizde kalır. Bağlantı tek yönlüdür: fatura Kokpit’ten Paraşüt’e gider, tahsilat kayıtları aktarılmaz. Ayrıntılar Paraşüt entegrasyonu sayfasında. e-Fatura modülü Premium pakettedir; e-Fatura bağlamayan şirketlerde fatura adımı gizlenir, sistemin geri kalanı çalışmaya devam eder. Kokpit hangi belgeyi kesmeniz gerektiğine dair mevzuat değerlendirmesi yapmaz; bu karar mali müşavirinizle verilmelidir.

Okuduğunuzu kendi işinizde deneyin

Hesabınızı açın; panel sektörünüze uygun örnek verilerle gelir. Ödeme bilgisi istenmez.